Phần lớn "công dân web" thích mạng xã hội, nhưng không phải tất cả mọi người đều thích Facebook, đơn giản vì Facebook quá rộng lớn. Vì vậy, một số người đã cho ra đời những trang mạng xã hội mới nhỏ hơn để mọi thành viên dễ gần gũi, chia sẻ và cũng để dễ quản lý hơn.

______________________________________________________________________________

Mạng xã hội FamilyLeaf chỉ dành cho những người thân trong gia đình.

Facebook đã biến việc chia sẻ trở nên dễ dàng hơn nhiều. Lý do là người sử dụng kết nối không chỉ với những người bạn thực sự mà còn với những người thân và cả những người không quen biết cho lắm. Điều này đòi hỏi người sử dụng phải cẩn trọng trong việc đăng tải nội dung lên Facebook. Và cũng theo lẽ "cung-cầu" thường thấy, một xu hướng mạng xã hội mới ra đời: mạng xã hội quy mô nhỏ, cho phép người sử dụng chỉ chia sẻ nội dung với những nhóm người nhất định, như Path, FamilyLeaf, Pair…

150 bạn bè là đủ

Chẳng hạn, mạng xã hội Path, chỉ mới có phiên bản cho điện thoại thông minh, cho phép mỗi thành viên có tối đa 150 bạn bè. Trong khi đó, FamilyLeaf giới hạn việc chia sẻ trong vòng những người thân. Còn Pair, cũng chỉ mới có phiên bản cho điện thoại thông minh, thậm chí chỉ cho phép sự kết nối diễn ra giữa hai người.

Theo một cuộc nghiên cứu mới đây của Trung tâm nghiên cứu Pew, mỗi người sử dụng Facebook ở Mỹ có bình quân 245 bạn bè, cao hơn con số tối đa 150 mối quan hệ có ý nghĩa mà nhà nhân loại học Robin Dunbar cho rằng bộ não con người có thể xử lý. Dave Morin, người từng làm việc ở Facebook bốn năm trước khi nghỉ việc để tham gia thành lập Path vào tháng 11-2010, giải thích lý do của sự ra đời của mạng xã hội này: "Facebook đã giúp bình thường hóa việc kết nối trên Internet. Giờ là lúc trở về với việc kết nối giữa những người bạn thật sự thân thiết".

Morin cho biết đã liên hệ với ông Dunbar, đang là giảng viên tại trường Đại học Oxford, để tìm hiểu thêm về công trình nghiên cứu và học thuyết của ông. Theo sự mô tả của ông Dunbar, mạng xã hội giống như một tập hợp những vòng tròn đồng tâm. Vòng ngoài cùng tượng trưng cho số 150 bạn bè tối đa mà một người nào đó có thể có. Những vòng tròn nhỏ hơn phía trong lần lượt tượng trưng cho 50 người bạn đáng tin cậy, 15 người bạn tốt và năm người bạn thân.

Khi mạng xã hội Path ra mắt, nó khống chế số người bạn tối đa mà một thành viên có thể kết nối là 50 người. Path hiện có hơn 1 triệu người sử dụng thường xuyên, mỗi người có bình quân khoảng 40 bạn bè. Vào năm ngoái, Path nâng con số bạn bè tối đa lên 150 người. Dù vậy, những quy định cốt lõi của Path vẫn không thay đổi: không được phép lập nhóm phụ, không có thiết lập về sự riêng tư và chỉ những người bạn thân mới được phép kết nối với nhau. Ông Morin cho biết: "Bạn sẽ không phải lo lắng về việc mình vô tình chia sẻ thứ gì đó với người không mong muốn".

Giới hạn sự kết nối, chia sẻ

Trong khi đó, FamilyLeaf giới hạn người sử dụng theo một cách khác: chỉ những người thân mới được kết nối với nhau. Ra đời cách đây gần ba tháng, mạng xã hội mới này đã nhanh chóng thu hút sự chú ý và hiện cầu đã vượt cung. Hai nhà đồng sáng lập công ty, Wesley Zhao và Ajay Mehta, đều 19 tuổi, cho biết họ chỉ sử dụng Facebook để kết nối với bạn bè. Khi những người thân lớn tuổi hơn muốn liên lạc với họ, một số vấn đề đã nảy sinh. Bên cạnh việc phải cẩn trọng trong vấn đề chia sẻ nội dung, có một vấn đề khác là không phải người lớn nào cũng biết sử dụng Facebook.

Chính vì thế, FamilyLeaf giúp việc chia sẻ hình ảnh trở nên đơn giản bằng cách đính kèm chúng trong e-mail gửi đến album ảnh gia đình trên trang web của FamilyLeaf. Mehta nói: "Mẹ và ông bà tôi không rành công nghệ. Họ không thể sử dụng Facebook nhưng có thể dùng FamilyLeaf".

Riêng mạng xã hội Pair cung cấp cách thức để người sử dụng chia sẻ với duy nhất một người khác. Những người sáng lập Pair đến từ Canada, trong đó ba người có bạn gái ở đó. Họ phát triển ứng dụng Pair để giao tiếp với người yêu ở xa mà không cần phải lo rằng những thông điệp không đến đúng địa chỉ. Người sử dụng có thể gửi tin nhắn, hình ảnh hoặc video cho nhau. Bên cạnh đó, ứng dụng có thêm một số tính năng độc đáo như hai người có thể cùng vẽ hình, chia sẻ danh sách những việc cần làm hoặc cho biết vị trí của nhau.

Pair chỉ mới có phiên bản cho điện thoại iPhone, thu hút 100.000 người sử dụng kể từ khi được ra mắt vào tháng 3. Jamie Murai, một trong những nhà sáng lập công ty Pair, cho biết ứng dụng ban đầu tập trung vào quan hệ tình cảm trai gái, nhưng trong thời gian tới có thể chuyển sang những mối quan hệ quan trọng nhất trong cuộc đời người sử dụng, như quan hệ giữa hai người bạn thân nhất, hoặc giữa cha mẹ và con cái.

Nhìn chung, những mạng xã hội nhỏ và siêu nhỏ nói trên không cạnh tranh trực tiếp với nhau hoặc với Facebook. Bất kỳ ai cũng có thể là thành viên của các mạng xã hội này. Tuy nhiên, khi đó chúng ta có thể đối đầu với một giới hạn mới về thần kinh: số lượng mạng xã hội tối đa mà não người có thể xử lý.

Th. Phương (The New York Times)